Praca w Danii a ubezpieczenie zdrowotne i emerytura w Polsce: NFZ, ZUS, ATP

Pracując w Danii dla duńskiego pracodawcy, ubezpieczenie zdrowotne i społeczne masz w Danii, a nie w Polsce. Do emerytury liczą się jednak lata przepracowane w obu państwach: każde z nich wypłaca swoją część. Najwięcej problemów pojawia się przy rodzinie, która zostaje w Polsce, bo jej ubezpieczenie nie jest automatyczne.

Praca w Danii a ubezpieczenie zdrowotne w Polsce

Unijna zasada brzmi: ubezpieczenie masz tylko w jednym państwie, tam gdzie pracujesz, i nie możesz tego wybrać. Polski portal pacjent.gov.pl ujmuje to tak: „składkę na ubezpieczenie zdrowotne możesz płacić tylko w jednym państwie”. Przy duńskim pracodawcy jest to Dania.

Wyjątek dotyczy osób delegowanych przez polską firmę. Zostają one w polskim systemie z dokumentem PD A1, maksymalnie przez 24 miesiące. Jeśli zatrudnia Cię duński pracodawca, nie ma mowy o delegowaniu, nawet gdy umowę załatwiasz jeszcze z Polski.

Opieka zdrowotna w Danii

Gdy rejestrujesz się w CPR, wybierasz lekarza rodzinnego, a żółta karta zdrowia przychodzi po około dwóch, trzech tygodniach. To ona otwiera drogę do duńskiej opieki zdrowotnej. Więcej o rejestracji znajdziesz w poradniku Dokumenty do pracy w Danii.

Niebieską kartę EKUZ dostajesz w Danii bezpłatnie, jeśli tam mieszkasz i tam masz ubezpieczenie. Przydaje się w podróży, także do Polski, ale nie obejmuje opieki prywatnej, leczenia planowanego ani akcji ratunkowych i transportu do kraju.

Rodzina, która zostaje w Polsce

Tu najczęściej pojawiają się nieporozumienia. NFZ pisze wprost: „Twoi bliscy nie mogą Cię w Polsce zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego jako członka rodziny”. Jeśli pracujesz w Danii, członkowie rodziny w Polsce potrzebują formularza S072 lub PD S1, który wydaje Udbetaling Danmark, a następnie rejestrują go w oddziale NFZ. Dopiero wtedy korzystają z leczenia w Polsce.

Załatw to na początku pobytu, zanim rodzina będzie potrzebować lekarza. Jeśli wyjeżdżacie razem, przeczytaj stronę praca w Danii dla par.

Zasiłek chorobowy

Gdy zachorujesz, pracodawca zwykle płaci przez pierwsze 30 dni kalendarzowych, jeśli pracujesz u niego od ośmiu tygodni i masz przepracowane co najmniej 74 godziny. Potem może płacić gmina, w 2026 roku maksymalnie 5 085 kr tygodniowo, a jedna z dróg wymaga co najmniej 240 godzin w ostatnich sześciu pełnych miesiącach, w tym co najmniej 40 godzin w pięciu z nich. Świadczenie trwa zwykle do 22 tygodni w ciągu dziewięciu miesięcy. Pracodawcę trzeba zawiadomić najpóźniej dwie godziny po rozpoczęciu pracy.

Praca w Danii a emerytura w Polsce

Lata pracy w różnych państwach UE liczą się razem. Każde państwo oblicza i wypłaca swoją część, a wniosek składasz w państwie zamieszkania lub ostatniej pracy. ZUS wyjaśnia to tak: „Jeśli pracowałeś w kilku państwach UE lub EFTA możesz otrzymywać osobne emerytury lub renty z każdego państwa”.

Jeśli mieszkasz w Polsce, wniosek składasz w ZUS, a sprawy dotyczące Danii prowadzi Oddział ZUS w Toruniu. Nie musisz szukać duńskich urzędów na własną rękę. Zachowuj jednak umowy i odcinki wypłat, bo to najprostszy dowód pracy w Danii.

Emerytura z Danii: ATP

ATP to obowiązkowa duńska emerytura uzupełniająca. Płacisz jedną trzecią składki, a pracodawca dwie trzecie.

• Nie można jej wypłacić przed duńskim wiekiem emerytalnym, nawet jeśli wyjedziesz z Danii.
• Mieszkając za granicą, musisz o nią wystąpić i pilnować aktualnego adresu oraz konta.
• Jeśli należna kwota to 3 600 kr rocznie lub mniej, dostaniesz ją jednorazowo (zasada na 2026 rok).

Emerytura pracownicza

Pracodawca może też odprowadzać składki do firmy emerytalnej. Te pieniądze zostają Twoje, gdy wyjeżdżasz, a szczegóły ustalasz bezpośrednio z firmą emerytalną. Nie licz na szybką wypłatę przy wyjeździe. Przedterminowe zakończenie może oznaczać w 2026 roku 60% obciążenia przy emeryturach ratalnych, a czy w ogóle można je wypłacić, zależy od konkretnej umowy.

Składki emerytalne są częścią liczb ze statystyk, o czym piszemy w poradniku Zarobki w Danii. Przy porównywaniu ofert zapytaj więc, jaką część składki płaci pracodawca.

Świadczenia na dzieci

Pierwszeństwo ma państwo, w którym rodzic pracuje, potem państwo emerytury, a na końcu państwo zamieszkania. Jeśli oba państwa wchodzą w grę ze względu na pracę, pierwsze jest państwo dzieci, jeśli pracuje tam jedno z rodziców, a drugie dopłaca różnicę.

Dania wypłaca świadczenia zależnie od okresu pracy lub zamieszkania w Danii w ostatnich dziesięciu latach:

Okres pracy lub pobytu	Część świadczenia
6 miesięcy	8,3%
1 rok	16,7%
3 lata	50%
6 lat	100%

Potwierdzone okresy z innych państw UE mogą być zaliczone. O świadczenie trzeba się ubiegać, a rozpatrzenie wniosku trwa średnio siedem tygodni.

Podatek od emerytury

To osobny temat: jak opodatkować emeryturę, gdy mieszkasz w Polsce, zależy od rodzaju świadczenia i umowy między państwami. Przed wypłatą zapytaj firmę emerytalną lub Krajową Informację Skarbową. Podstawy rozliczenia z Danii opisujemy w poradniku Podatki w Danii.

Jak możemy pomóc

Praca w Danii to serwis Clever Recruiting (CR Recruiting Group ApS, CVR 46664426), duńskiej agencji rekrutacyjnej. Zgłoszenie jest bezpłatne, zajmuje około dwóch minut, a odpowiedź dostajesz w ciągu 24 godzin. W sprawach ZUS i NFZ rozstrzygają te urzędy, a nie my, więc tam kieruj pytania o swoją sytuację.

Wyślij zgłoszenie